Buitenland

Keert het tij in het voordeel van het populisme?

Terugluisteren:

Het populisme heeft momentum na de verkiezing van Donald Trump als president van de Verenigde Staten. Geert Wilders in Nederland, Marine Le Pen in Frankrijk en Nigel Farage in Groot-Brittannië  stonden gisteren in de rij om de nieuwe president en hun zelfbenoemde geestverwant te feliciteren.

Wilders twitterde: ‘Ook wij zullen ons land teruggeven aan de Nederlanders.’ 

Heeft de verkiezing van Trump invloed op de 12 verkiezingen en referenda die er het komende jaar in Europa gehouden worden? Krijgt Oostenrijk na de verkiezingen op 4 december een extreem-rechtse president? Is het scenario dat Marine Le Pen volgend jaar het Franse Élysée betreedt ineens niet meer zo onwaarschijnlijk? En hoe groot wordt de PVV bij onze Tweede Kamerverkiezingen in maart?

  • Op Politico een overzicht van de komende verkiezingen en referenda: bij een aantal daarvan wordt het spannend wat de populisten gaan bereiken.

We spreken erover met econoom Jaap van Duijn en historicus en voormalig VVD-politicus Arend Jan Boekestijn. Volgens van Duijn is een van de oorzaken van de steun voor populistische politici te vinden in economische onvrede, een middenklasse die de bovenklasse de vruchten ziet plukken van globalisering terwijl het voor hen zelf helemaal geen winst oplevert. 

Volgens Boekestijn kan de groep die ontevreden is niet meer worden weggezet. ‘Als je goed naar die mensen gaat kijken, dan zie je ook dat zij hun baan kwijtgeraakt zijn of daarvoor vrezen door globalisering. Je ziet ook dat de populisten in de Verenigde Staten en in Europa gemeenschappelijke kenmerken hebben: hard op migratie, de grenzen moeten dicht, de nationale identiteit moet verdedigt. Maar juist weer heel links op economische onderwerpen.’

In Radio EenVandaag een gesprek met cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers. Hij probeert een antwoord te geven op de vraag wie de boze blanke man is, en waarom juist deze groep zich achtergesteld voelt. Volgens Rooijakkers heeft dit allemaal te maken met de enorme winst en verlies cultuur die er is ontstaan in onze maatschappij. Het gezonde wereldbeeld is volgen de cultuurhistoricus verziekt. De middenklasse stond heel lang als verliezer aan de kant en stemt nu op bijvoorbeeld Donald Trump. Zijn zege zorgt ervoor dat deze groep zich weer winnaar voelt.